Sunday, 15 March 2009

Văn hóa đọc online: Lợi bất cập hại

Manh nha vào năm 2006, xuất hiện vào năm 2007, bùng nổ vào năm 2008 và hứa hẹn sẽ là trào lưu phổ biến vào năm 2009. Nhưng văn hóa đọc online (chỉ chung từ việc sáng tác, xuất bản, thưởng thức đều thông qua mạng) đang ẩn chứa lắm nỗi lo.




  • Từ nỗi lo bản quyền

Tại Nhật Bản, ngay từ năm đầu tiên loại hình sáng tác, xuất bản và đọc các tác phẩm văn học trực tiếp trên mạng xuất hiện, nó đã đạt doanh số 1,8 tỷ yen (khoảng 266 tỷ đồng). Và doanh số này ngày càng tăng, thậm chí lên đến gần 2.000 tỷ đồng mỗi năm.


Tại Trung Quốc, sau trào lưu của các nhà văn trẻ thuộc trường phái Lenglei, thời gian gần đây, những tên tuổi đình đám nhất cũng bắt nguồn chủ yếu từ văn chương mạng. Những tác phẩm tạo tiếng vang lớn trong thị trường sách cũng có nguồn gốc chính từ online.


Tại Việt Nam, nhiều tác phẩm sau khi đình đám trên mạng đã được xuất bản chính thức và thu được một số thành công nhất định. Nhưng còn quá sớm để nói về một thị trường sách online thật sự.


Tuy chưa có số thống kê về doanh thu của các tác phẩm sách trên mạng nhưng sự thờ ơ của các NXB trước việc nghị định xuất bản bổ sung tạo cơ sở pháp lý đối với công tác xuất bản trên mạng cho thấy, thị trường sách online vẫn chưa thuyết phục các nhà kinh doanh.


Nguyên nhân chính là do thiếu một cơ sở nền tảng cho thị trường sách online. Chính hành lang pháp lý, sự nghiêm túc tôn trọng bản quyền các tác phẩm xuất bản trên mạng làm các NXB lo ngại. Việc sao chép, phát tán những tác phẩm kỹ thuật số thuận lợi hơn nhiều so với tác phẩm xuất bản kiểu truyền thống, vì thế việc bảo vệ bản quyền cũng trở nên khó khăn hơn rất nhiều.


Trong một hội nghị vừa được tổ chức tại TPHCM về việc thực hiện bản quyền, TS.Vũ Mạnh Chu, Cục trưởng Cục Bản quyền, đã thẳng thắn cho rằng, tình trạng vi phạm bản quyền qua Internet vẫn còn phổ biến tại Việt Nam.


Sự kiện 2 trang web sahara.com và songhuong.com bị ngăn chặn vì vi phạm bản quyền được xem là hành động cứng rắn hiếm hoi. “Còn rất nhiều trang web khác vi phạm bản quyền nhưng khi bị nhắc nhở họ cứ làm lơ hoặc ngụy biện bằng đủ mọi hình thức” -  ông Vũ Mạnh Chu cảm thán.



<

No comments: