Loại trừ trường hợp cắt nhầm thận

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin từ báo chí về việc bệnh nhân Nguyễn Thị N. T. (sinh năm 1955 ngụ tại phường 8 – TP Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) có làm bản tường trình về việc bị mất một quả thận sau khi mổ cắt bỏ khối u buồng trứng tại Bệnh viện (BV) Hùng Vương, chiều 3-12, Hội đồng khoa học của BV Hùng Vương với sự tham gia của PGS-TS Trần Ngọc Sinh – Trưởng khoa Tiết niệu BV Chợ Rẫy, đã có buổi họp báo công bố chính thức các vấn đề liên quan đến trường hợp này.

Mất thận hay một thận bẩm sinh

Theo bản tường trình của bệnh nhân Nguyễn Thị N.T. gửi các cơ quan báo chí ngày 1-12-2008, vào đợt khám sức khỏe ngày 2-11-2007 do Trung tâm Chẩn đoán y khoa (Medic) thực hiện, phiếu kết quả siêu âm tổng quát của bệnh nhân có kết luận: khối u buồng trứng to.

Trung tâm đã yêu cầu bệnh nhân phải nhập viện ngay để cắt bỏ khối u. Ngày 16-11-2007, bệnh nhân Nguyễn Thị N.T. đã đến BV Hùng Vương để điều trị. Sau 11 ngày nằm chờ ở BV để làm các xét nghiệm, ngày 26-11-2007, bệnh nhân đã được phẫu thuật với chỉ định: cắt trọn khối u, cắt tử cung hoàn toàn.

Khoảng gần 1 năm sau lần phẫu thuật này, chị N.T. đã đi khám sức khỏe định kỳ vào ngày 3-10-2008 (cũng do Medic thực hiện), kết quả siêu âm tổng quát, phần niệu – thận ghi: không sỏi, không thấy thận trái, thận phải cấu trúc bình thường. Bác sĩ cho chị N.T. biết, chị chỉ còn một quả thận bên phải. Điều này đã khiến chị rất ngỡ ngàng.

Để chắc chắn và cẩn thận hơn, ngày 26-11-2008, chị N.T. tiếp tục đến BV Nguyễn Tri Phương để siêu âm. Kết quả vẫn là không thấy thận trái ở hố thận. Cũng theo chị N.T., do hết sức hoang mang chị đã thử hỏi một số bác sĩ có khi nào bẩm sinh chị chỉ có một quả thận hay không và họ đã trả lời, nếu bẩm sinh chỉ có một quả thận thì ở lần siêu âm trước người ta đã phát hiện!

Không thể cắt thận từ đường mổ bụng

Phát biểu tại cuộc họp báo, BS Trần Sơn Thạch – Giám đốc BV Hùng Vương cho biết: Đến thời điểm hiện tại, BV chưa thể tiếp xúc với bệnh nhân hay người nhà bệnh nhân để giải thích cho họ hiểu rõ với những luận cứ khoa học chính xác về trường hợp này.

Theo BS Thạch, hồ sơ bệnh án của bệnh nhân còn lưu tại BV cho thấy, bệnh nhân nhập viện với kết quả chẩn đoán lâm sàng trước mổ là u buồng trứng dạng dịch trong (khối u khoảng 20cm, bằng cỡ của một bào thai 6 tháng tuổi). Do khối u quá lớn, che lấp các phần khác nên ghi nhận của đầu dò là không thể quan sát hết được các phần khác trong nội tạng và đặc biệt là không thấy được thận.

Chính vì vậy, vấn đề bệnh nhân có một thận bẩm sinh hay không, BV cũng chưa dám khẳng định. Tuy nhiên, dựa trên kết quả giải phẫu bệnh thì bệnh phẩm hoàn toàn không phải là thận mà đã được xác định là một khối u tuyến bọc dịch nhầy buồng trứng. Bệnh nhân đã hoàn toàn bình phục sau hậu phẫu, không có biến chứng gì.

Cũng theo bác sĩ Thạch, buồng trứng và thận ở 2 khoang khác nhau, cách nhau khoảng 25-30cm. Để phẫu thuật khối u buồng trứng, kíp mổ phải thực hiện đường mở từ rốn đến xương vệ vô ổ bụng. Còn muốn can thiệp vào thận thì phải mở một khoang phúc mạc khác chứ không thể theo đường mở vô ổ bụng.

Theo PGS-TS Trần Ngọc Sinh, có thể loại trừ trường hợp cắt nhầm thận hay cố ý lấy cắp thận của bệnh nhân ở trường hợp này dựa trên các luận cứ sau: Một là vật chứng bệnh phẩm cho thấy đó không phải là thận mà là một khối u buồng trứng.

Hai là không thể lấy thận qua đường mở ổ bụng (trừ trường hợp đó là thận lạc chỗ) vì nếu lấy thận qua đường này thì sẽ nát hết không thể ghép được; thứ 3 không loại trừ trường hợp bị một thận bẩm sinh vì hiện nay tỷ lệ bệnh nhân có một thận bẩm sinh là khá lớn, khoảng 1/1.100.

Cũng theo TS Sinh, kỹ thuật cắt thận không hề đơn giản và khó lòng có thể thực hiện được khi không phải là bác sĩ chuyên khoa tiết niệu. 

KIM LIÊN