° Lý lịch tư pháp không bao gồm “tiền sự”Phiên họp thứ 15 của UBTVQH đã khai mạc tại Hà Nội ngày 23-12. Hai nội dung được bàn thảo trong ngày làm việc đầu tiên là về dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự (BLHS) và dự án Luật Lý lịch tư pháp (LLTP).
Cân nhắc kỹ việc bỏ khung hình phạt tử hình
Báo cáo trước UBTVQH, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của QH Lê Thị Thu Ba xin ý kiến về 7 vấn đề lớn. Đó là về phạm vi sửa đổi của dự án luật, hạn chế phạm vi áp dụng hình phạt tử hình, nâng mức định lượng tối thiểu để truy cứu trách nhiệm hình sự, quy định về miễn chấp hành có điều kiện thời hạn còn lại của hình phạt tù, hình sự hóa hành vi thành lập hoặc tham gia vào nhóm tội phạm có tổ chức, tội đầu cơ, tội trốn thuế.
Về đề nghị xem xét, bổ sung quy định trách nhiệm hình sự của pháp nhân trong một số lĩnh vực như thuế, môi trường..., UBTVQH tán thành quan điểm của cơ quan soạn thảo cho rằng, đây là vấn đề rất phức tạp, do đó chưa nên quy định ngay mà cần tiếp tục nghiên cứu cả về thực tiễn, lý luận và tham khảo thêm kinh nghiệm của các nước để có phương án bổ sung thích hợp khi sửa đổi toàn diện BLHS và Bộ luật Tố tụng hình sự.
Liên quan đến việc bỏ hình phạt tử hình ở một số điều luật, Thường trực Ủy ban Tư pháp không đồng ý với việc bỏ hình phạt tử hình đối với 3 tội danh: sản xuất buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh; tham ô tài sản và nhận hối lộ.
Ngoài ra, phát biểu tại phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Huỳnh Ngọc Sơn, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Ksor Phước, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng – An ninh của QH Lê Quang Bình bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ đối với việc bỏ khung hình phạt tử hình đối với nhóm tội: phá hủy công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia; phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược; chống loài người và tội phạm chiến tranh; chống mệnh lệnh; đầu hàng địch...
Một vấn đề quan trọng khác được đưa ra xin ý kiến UBTVQH là về tội trốn thuế, gian lận thuế. Xuất phát từ việc phân tích tình hình hiện tại (trốn thuế vẫn phổ biến, nhưng việc xử lý chưa nghiêm, chỉ một số ít được xử lý bằng các biện pháp hình sự), nhiều ý kiến trong UBTVQH cho rằng, cần giữ nguyên mức định lượng số tiền trốn thuế làm cơ sở truy cứu trách nhiệm hình sự (vẫn giữ 50 triệu đồng, không tăng lên mức 150 triệu đồng như dự luật), thậm chí, cần nghiên cứu nâng mức tiền phạt lên cao hơn nữa đối với tội danh này.
Về nhóm tội liên quan đến ma túy, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Văn Thuận yêu cầu tách riêng một số tội để cân nhắc, bỏ khung hình phạt tử hình. Đồng tình với quan điểm này, bà Trương Thị Mai, Chủ nhiệm UB Các vấn đề xã hội của QH nhấn mạnh, việc phân tách rạch ròi này sẽ vừa đảm bảo tính nhân đạo của pháp luật, đồng thời vẫn đảm bảo tác dụng răn đe cần thiết, vì “ước tính trong 3 năm tới bình quân mỗi năm VN sẽ có thêm 10.000 người nghiện ma túy mới. Đó là thực trạng rất đáng lo ngại”.
Lý lịch tư pháp: không bao gồm “tiền sự”
Phạm vi quản lý LLTP được xác định tại dự án Luật LLTP bao gồm án tích và tình trạng thi hành bản án (chưa mở rộng bao gồm cả “tiền sự” – có hành vi vi phạm bị xử lý kỷ luật hoặc xử lý vi phạm hành chính – như có ý kiến đại biểu QH đề nghị).
Ngoài ra, để góp phần phục vụ công tác quản lý nhà nước về hoạt động kinh doanh, bảo đảm sự lành mạnh của môi trường kinh doanh, bên cạnh các hình phạt bổ sung về cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định theo quy định của BLHS, UBTVQH cho rằng, phạm vi quản lý LLTP cần bao gồm cả việc cấm cá nhân đảm nhiệm chức vụ; không được thành lập và quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã trong trường hợp doanh nghiệp, hợp tác xã bị tòa án tuyên bố phá sản theo quy định của Luật Phá sản.
Tiếp thu ý kiến đại biểu QH về mô hình tổ chức cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu LLTP, UBTVQH nhất trí theo hướng chỉ thành lập Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia tại Bộ Tư pháp để xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu LLTP quốc gia. Nhiệm vụ cập nhật thông tin và cấp phiếu LLTP được giao cho sở tư pháp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.
ANH PHƯƠNG